Lịch sử phát triển môn điền kinh

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu.

Bạn đang xem: Lịch sử phát triển môn điền kinh

Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.66 MB, 35 trang )


CHƯƠNG I

GIỚI THIỆU MƠN ĐIỀN KINHĐiền kinh là một mơn thể thao có lịch sử lâu đời nhất, được ưa chuộng và phổ biến rộng rãi trên thế giới. Với nội dung rất phong phú và đa dạng, điền kinh chiếmmột vị trí quan trọng trong chương trình thi đấu của các đại hội thể thao Olympic quốc tế và trong đời sống văn hóa thể thao của nhân loại.

I. KHÁI NIỆM:

Điền kinh là một môn thể thao đa dạng, nó bao gồm các nội dung: đi bộ, chạy, nhảy, ném đẩy và nhiều môn phối hợp. Điền kinh, từ chính thức được dùng ở nước ta,thực chất là một từ Hán – Việt dùng để biểu thị những hoạt động tập luyện và thi đấu ở trên sân điền và trên đường chạy kinh. Nó có nghĩa tương ứng với từ Aletic trongtiến Hy Lạp cổ, Athletics trong tiếng Anh. Một số ít nước trên thế giới Nga, Bungari… còn dùng từ “Điền kinh nhẹ” để phân biệt với mơn cử tạ “Điền kinh nặng”.

II. PHÂN LOẠI MƠN ĐIỀN KINH:

Điền kinh được phân loại theo hai cách chủ yếu sau: - Cách thứ nhất: phân loại theo nội dung.Điền kinh được chia thành 5 nội dung chính gồm: đi bộ - chạy – nhảy – ném đẩyvà nhiều môn phối hợp. - Cách thứ hai: phân loại theo tính chất hoạt độngDựa theo tính chất hoạt động của mơn điền kinh, người ta phân thành: Hoạt động có chu kỳ gồm đi bộ và chạy và hoạt động không có chu kỳ gồm các mơn nhảy –ném đẩy và nhiều mơn phối hợp. Trong mỗi nội dung có rất nhiều các môn cụ thể được phân biệt theo cự ly hoặctheo đặc điểm vận động.2.1 Đi bộ thể thao: Cự ly tập luyện và thi đấu từ 3-50km là những môn thi trong các đại hội thể thao.2.2 Chạy: 2.2.1 Chạy trong sân vận động:- Chạy cự ly ngắn: bao gồm các cự ly từ 20m đến 400m. Trong đó: chạy 100m,200m, 400m là các mơn thi trong các đại hội thể thao Olympic. - Chạy cự ly trung bình: bao gồm các cự ly từ 500m đến 2.000m. Trong đó, cácmơn chạy 800m đến 1.500m là các mơn thi của đại hội thể thao Olympic. - Chạy cự ly dài: bao gồm các cự ly từ 3.000m đến 30.000m. Trong đó, các mơnchạy 3.000m nữ, 5.000m và 10.000m nam là các môn thi của đại hội thể thao Olympic.22.2.2 Chạy trên địa hình tự nhiên: Chạy trên địa hình tự nhiên có thể từ 500m đến 50.000m. Trong đó, mơn chạyMarathon 42.195m là mơn thi trong đại hội thể thao Olympic. Ngoài ra, các cuộc thi chạy việt dã, chạy Marathon còn được tổ chức riêng cho các khu vực hoặc các quốcgia trong hệ thống thi đấu của Liên đoàn Điền kinh nghiệp dư quốc tế.2.2.3 Chạy vượt chướng ngại vật: chạy vượt chướng ngại vật bao gồm chạy vượtrào từ 80m đến 400m và chạy 3.000m vượt chướng ngại. Trong đó, các mơn chạy vượt rào 100m nữ, 110m nam, 200m và 400m rào, 3.000m vượt chướng ngại vật lànhững môn thi đấu trong đại hội thể thao Olympic.2.2.4 Chạy tiếp sức: chạy tiếp sức bao gồm: chạy tiếp sức cự ly ngắn từ 50mđến 400m, tiếp sức cự ly trung bình từ 800m đến 1.500m và chạy tiếp sức hỗn hợp 800m + 400m + 200m + 100m; 400m + 300m + 200m + 100m…. Trong đó, các mơnchạy tiếp sức 4 x 100m và 4 x 400m là các môn thi của đại hội thể thao Olympic.2.3 Nhảy: Bao gồm các môn: nhảy xa, nhảy 3 bước, nhảy cao, nhảy sào. Các môn này đềucó trong chương trình thi đấu của đại hội thể thao Olympic. Ngồi ra, còn có các mơn nhảy xa, nhảy cao không đà tại chỗ nhảy xa, nhảy cao được dùng để tập luyện vàkiểm tra thể lực.2.4 Ném đẩy: Ném đẩy bao gồm các mơn: ném bóng, ném lựu đạn, ném đĩa, ném lao, ném tạxích và đẩy tạ. Trong đó, ném lao, ném đĩa, ném tạ xích và đẩy tạ là những mơn thi của đại hội thể thao Olympic.2.5 Nhiều mơn phối hợp: Là nhóm mơn có nhiều mơn phối hợp trong thi đấu và đánh giá thành tích bằngcách cộng điểm các nội dung thi đấu với nhau. Có thể có 3, 4, 5, 7 và 10 mơn phối hợp, trong đó 7 mơn phối hợp của nữ chạy 100m rào, đẩy tạ, nhảy cao, chạy 200m,nhảy xa, ném lao, chạy 800m và 10 môn phối hợp của nam chạy 100m, nhảy xa, đẩy tạ, nhảy cao, chạy 400m, chạy 110m rào, ném đĩa, nhảy sào, ném lao và chạy 1.500mlà những môn thi chính thức trong đại hội thể thao Olympic. III. SƠ LƯỢC LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN MÔN ĐIỀN KINH:3.1 Nguồn gốc hình thành và phát triển mơn điền kinh: - Đi bộ, chạy, nhảy, ném là hoạt động tự nhiên của con người. Từ thời đại nguyênthủy người ta đã biết sử dụng các hoạt động tự nhiên như: chạy, nhảy, ném để làm phương tiện sinh sống và tự vệ, dần dần hình thành các trò chơi vận động, các cuộc thiđấu và nó thu hút mọi người tập luyện.- Trong chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến các bài tập điền kinh chiếm vị trí quan trọng trong việc rèn luyện thể lực và kỹ thuật chiến đấu. Bài tập điền kinh đượcloài người sử dụng từ thời cổ Hy Lạp. Lịch sử phát triển của nó được ghi nhận trong cuộc thi đấu chính thức vào năm 776 trước Cơng ngun còn gọi là Olympic cổ đại,trong thi đấu gồm 5 môn: chạy rào, ném đĩa, ném lao, chạy dài và môn vật, đều là những mơn có trong đời sống và chiến tranh. Olympic kéo dài 1.000 năm thì bị hủybỏ.3- Trong chế độ tư bản, điền kinh được phát triển và hiện đại dần. Năm 1837, tại thành phố Legpi Anh cuộc thi đấu 2 km đầu tiên được tổ chức.- Từ năm 1851, các môn chạy tốc độ, vượt chướng ngại vật, nhảy xa, nhảy cao, ném vật nặng được đưa vào thi đấu ở các trường đại học Oxfo, Kemboria của Anh.- Từ năm 1886 – 1888, môn điền kinh được đưa vào chương trình thi đấu ở nhiều nước: Pháp, Mỹ, Đức, Nga, Na Uy…- Năm 1896, việc khôi phục truyền thống của đại hội thể thao Olympic tại Aten Hy Lạp. Môn điền kinh trở thành nội dung chủ yếu trong chương trình Thế vận hội.- Năm 1912, Liên đoàn điền kinh nghiệp dư quốc tế IAAF International Amateur Athletic Federation ra đời. Đây là tổ chức tối cao lãnh đạo phong trào điền kinh toànthế giới. Hiện nay có 209 thành viên là các Liên đồn điền kinh quốc gia ở các Châu lục, trong đó có Liên đoàn điền kinh Việt Nam. HIện nay, trụ sở của Liên đoàn điềnkinh nghiệp dư quốc tế đặt tại Monaco.- Thành tích mơn điền kinh ngày một phát triển và vươn tới đỉnh cao, bên cạnh là sự hoàn thiện của các bài tập điền kinh, nhờ các nhà khoa học đã ln tìm ra phươngpháp huấn luyện và cải tiến kỹ thuật như: trước kia kỹ thuật nhảy cao là kiểu “cắt kéo”, nay đã có đổi mới là kiểu nhảy “lưng qua xà” thành tích cao hơn kiểu “cắtkéo”…Đồng thời cũng nhờ vào phương tiện tập luyện thay đổi như: đường chạy trước kia là đường đất nay đã có đường chạy là đường nhựa tổng hợp, trước kia khu vực rơicủa nhảy cao làm bằng cát nay đã có nệm mút xốp…Luật lệ thi đấu cũng thay đổi theo tiến độ kỹ thuật như: kích thước, góc độ sân bãi, trọng lượng của dụng cụ…cũng thayđổi.3.2 Sơ lược phát triển điền kinh Việt Nam: Trong lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh sinh tồn, dựng nước và giữ nước của dântộc Việt Nam, tổ tiên chúng ta đã rất quen thuộc với các hoạt động đi bộ, chạy, nhảy, ném d9ey63. Lịch sử đã ghi nhận một chiến công, dưới sự lãnh đạo của vị anh hùngdân tộc Quang Trung, hàng chục vạn quân Tây Sơn đã hành quân thần tốc ba ngày đêm từ Phú Xuân Bình Định đến Thăng Long đánh tan quân Thanh xâm lược, giànhđộc lập cho Tổ quốc.Động lực phát triển môn điền kinh đã tiềm ẩn trong lịch sử sinh tồn, dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.Trong thời gian dài thực dân Pháp đô hộ nước ta, đương nhiên môn điền kinh phát triển rất chậm và yếu ở cả Bắc kỳ, Trung kỳ và Nam kỳ.

Xem thêm: Tại Sao Nói Quy Luật Giá Trị Là Quy Luật Kinh Tế Cơ Bản Của Sản Xuất Và Trao Đổi Hàng Hóa

Theo tờ báo “Tương laiBắc kỳ” bằng tiếng Pháp, cuộc thi đấu điền kinh đầu tiên tại Hà Nội vào tháng 41925 bao gồm 9 môn chạy 100m, 110m rào, 400m, 1.500m, nhảy cao, nhảy sào,đẩy tạ, ném đĩa, phóng lao. Thành tích thi đấu còn rất thấp như: chay 100m nam 11,3 giây, chạy 1.500m nam 4 phút 56 giây 4, đẩy tạ nam 10,45m…Qua nhiều năm chiến đấu gian khổ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, dân tộc ta đã giành được độc lập. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Tun ngơn Độclập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 291945, mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc ta. Nhưng ngay sau đó, thu757c dân Pháp đã quaytrở lại xâm lược. Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Lao động Việt Nam nay là Đảng Cộng sản Việt Nam, toàn quân, toàn dân ta đã tiến hành 9 nămkháng chiến. Từ năm 1945 – 1954, kế tục truyền thống hào hùng của tổ tiên, một lần4nữa các hoạt động đi bộ, chạy, nhảy, ném đẩy như một động lực phát triển môn điền kinh trong tương lai, lại được vận dụng nhiều trong chiến tranh giữ nước.Từ tháng 101954 đến tháng 51975, do âm mưu chia cắt của đế quốc Mỹ, miền Bắc nước ta trở thành hậu phương lớn và miền Nam nước ta trở thành tiền tuyến lớncùng chiến đấu chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai để giành độc lập, hòa bình, thống nhất đất nước. Trong thời kỳ này, ở miền Nam nước ta, môn điền kinh vẫn được pháttriển, tuy tốc độ chậm và ít được chú trọng như mơn bóng đá, Tennis…Tuy vậy, so với thời kỳ Pháp đô hộ nước ta, nội dung thi đấu điền kinh đã phong phú hơn, bao gồmhầu hết các môn thi đấu quy định trong đại hội thể thao Olympic quốc tế. Sự phát triển hạn chế của môn điền kinh, cũng như nhiều môn thể thao khác ở miền Nam là do hầunhư khơng có cán bộ, huấn luyện viên được đào tạo có trình độ cao đẳng, đại học thể dục thể thao trở lên. Trong thời kỳ lịch sử này, ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa, Đảng vàChính phủ ta rất quan tâm phát triển thể dục thể thao, mặc dù kinh tế - xã hội còn rất nhiều khó khăn và chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ diễn ra ác liệt từ năm 1964 –1972. Phong trào tập luyện môn điền kinh trong nhân dân được phát triển tương đối rộng rãi. Các phong trào “chảy, nhảy, bơi, bắn, võ”, “Rèn luyện chạy vì miền Namruột thịt…được nhân dân hưởng ứng không phải chỉ để tăng cường sức khỏe mà còn để tăng cường ý chí chiến dấu chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai. Ở miền Bắc nước tađã thành lập đội tuyển điền kinh quốc gia “chuyên nghiệp” có bậc lương Nhà nước và các tiêu chuẩn khác tại “Trường huấn luyện kỹ thuật quốc gia” nay là “Trung tâmhuấn luyện thể thao quốc gia I”. Ở Hà Nội, Hải Phòng, Năm Định, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Quảng Bình, Quảng Ninh và nhiều tỉnh khác đều có đội tuyển điền kinh “chuyênnghiệp”. Một số ngành như Quân đội, Đường sắt…cũng có những vận động viên “chuyên nghiệp” điền kinh. Hầu hết các đội điền kinh đều quan tâm đào tạo vận độngviên trẻ kế cận. Chính vì vậy, từ khoảng 1959 – 1969, hàng năm đều có từ 3 – 5 cuộc thi đấu điền kinh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thành tích các mơn điềnkinh có trong chương trình thi đấu tại Đại hội thể thao Olympic quốc tế đều được nâng lên rõ rệt trong giai đoạn này, hơn hẳn những giai đoạn trước đây và hơn thành tích ởmiền Nam dưới chính quyền cũ. Điền kinh được đưa vào chương trình giảng dạy thể dục thể thao ở các trường học, như một nội dung giáo dục quan trọng. Điền kinh làmột trong những nội dung chủ yếu trong chương trình đào tạo ở các trường đại học, cao đẳng và trung cấp thể dục thể thao của nước Việt Nam Dân chủ Cơng hòa.Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, từ tháng 51975 đến nay, trong điều kiện tổ quốc hòa bình, độc lập, mơn điền kinh tiếp tục được phát triển mạnhhơn so với các giai đoạn trước đây. Nhiều người tự rèn luyện thân thể bằng tập đi bộ, tập chạy chậm. Chương trình giáo dục thể dục thể thao nói chung và mơn điền kinhnói riêng đã được cải tiến trong các trường học. Sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI, Đảng và Chính phủ ta đưa đất nước vào công cuộc đổi mới, thực hiệnchính sách “mở cửa” muốn làm bạn với tất cả các nước vì hòa bình và sự tiến bộ của nhân loại. Trong công cuộc đổi mới, chúng ta đã đạt được những thắng lợi to lớn vềkhinh tế - xã hội, ngoại giao…từ đó, mơn điền kinh có thêm điều kiện, vận hội phát triển mới. Chúng ta đã có nhiều dịp tiếp xúc thi đấu quốc tế, Châu Á, Đơng Nam Ánhằm thực hiện chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, đồng thời nâng cao thành tích, đem lại vinh dự cho dân tộc ta. Môn điền kinh lả một trong số ít môn thểthao giành được một số huy chương trong các Đại hội thể thao Đông Nam Á gần đây và trong một số cuộc thi đấu điền kinh Châu Á, Quốc tế.5Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đang đứng trước vận hội phát triển mới, thử thách mới. Trong sự phát triển của đất nước, môn điền kinh chắc chắn sẽ pháttriển mạnh hơn nữa.3.3 Ý nghĩa và vị trí mơn điền kinh trong hệ thống giáo dục thể chất ở Việt Nam.Tập luyện điền kinh một cách có hệ thống và khoa học từ lâu đã được các nhà khoa học khẳng định là có tác dụng tốt trong việc tăng cường và củng cố sức khỏe chocon người. Một người tập đi bộ hoặc tập chạy thường xuyên, tim co bóp khỏe hơn, thành mạch máu co dãn tốt hơn, hô hấp sâu hơn người không tập luyện một cách rõrệt. Các bài tập điền kinh chẳng những có tác dụng tốt đối với sức khỏe mà còn là cơ sở để phát triển thể lực toàn diện, tạo điều kiện để nâng cao thành tích các mơn thểthao khác. Sự đa dạng của các bài tập điền kinh và mức độ tác động của lượng vận động, đặc biệt trong đi bộ, chạy, nhảy, ném đẩy, giúp cho người tập dễ dàng điềuchỉnh và lựa chọn hình thức tập luyện phù hợp với lứa tuổi, giới tính, đặc điểm cá nhân…Mặt khác, sự đơn giản về sân bãi, dụng cụ tập luyện là điều kiện để môn điềnkinh phổ cập trong đông đảo quần chúng lao động.Ở nước ta, trong lịch sử dựng nước và giữ nước, các bài tập điền kinh luôn là phương tiện để rèn luyện thể lực để sản xuất, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Từ cuộc hànhquân thần tốc của quân đội Tây Sơn đanh tan mấy chục vạn quân Thanh, đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đều có sự đóng góp của phong tràotập luyện điền kinh.Ngày nay, điền kinh là một trong những môn thể thao cơ bản của nước ta. Điền kinh giữ vị trí chủ yếu trong chương trình giáo dục thể chất ở trường học, trongchương trình huấn luyện thể lực cho lực lượng vũ trang nhân dân và trong chương trình thể thao cho mọi người. Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, trong nhữngnăm qua, thành tích nhiều mơn điền kinh của nước ta đã có những tiến bộ đáng kể chạy vượt rào, nhảy cao, đẩy tạ nữ…. Tuy nhiên, so với thành tích của các nướctrong khu vực, Châu Á và Thế giới, các vận động viên Việt Nam còn phải phấn đấu nhiều hơn nữa.Nhiệm vụ của điền kinh Việt Nam trong những năm trước mắt rất nặng nề, đó là: - Đẩy mạnh phong trào tập luyện của mọi tầng lớp nhân dân, củng cố và tăngcường sức khỏe, phát triển thể lực, nâng cao hiệu quả sản xuất và sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc.- Đào tạo một cách có hệ thống lực lượng vận động viên các môn điền kinh, đặc biệt là những vận động viên xuất sắc trong đội tuyển quốc gia, vận động viên ở nhữngmôn điền kinh trọng điểm, phấn đấu giành được thứ hạng cao trong các cuộc thi đấu Đông Nam Á, Châu Á và Quốc tế.- Hoàn thiện hệ thống cơ chế quản lý, điều hành chế độ chính sách, kiểm tra thi đấu, bồi dưỡng và đào tạo cán bộ, từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ chotập luyện, thi đấu, nghiên cứu khoa học. Liên đoàn Điền kinh Việt Nam VAF là tổ chức chỉ đạo phong trào điền kinh cảnước. Liên đồn Điền kinh Việt Nam có tiền thân là Hội Điền kinh Việt Nam được thành lập năm 1962, có trụ sở thường trực tại Hà Nội. Liên đoàn Điền kinh Việt Namcũng là thành viên của Liên đoàn Điền kinh nghiệp dư Châu Á AAAF và Liên đoàn Điền kinh nghiệp dư quốc tế IAAF.6

CHƯƠNG II